Hałas jest jednym z czynników…

Hałas jest jednym z czynników zanieczyszczających środowisko. W energetyce jest wiele źródeł hałasu – od pracy silników i sprężarek, aż po oddziaływania linii i transformatorów. Postaram się szybko omówić te dwa ostatnie.
Buczenie transformatorów i brzęczenie linii wydają się być zjawiskami podobnymi, jednak mają one całkowicie inny charakter. Za buczenie transformatorów odpowiada zjawisko nazwane magnetostrykcją, a za brzęczenie linii napowietrznych – ulot.
Magnetostrykcja to zjawisko polegające na zmianie rozmiaru ferromagnetyka (w tym przypadku rdzeń transformatora) pod wpływem pola magnetycznego. Zmiana rozmiaru powoduje generowanie dźwięku o częstotliwości 100Hz (dwa razy częstotliwość sieci, gdyż przebieg sinusoidalny ma największą amplitudę w max i min – dwa razy na okres sygnału).
Ulot jest zjawiskiem pojawiania się wyładowań niezupełnych na liniach napowietrznych (otoczenie przewodu ma warunki na pojawienie się wyładowania, dochodzi do przebicia tylko części powietrza, ale wyładowanie nie ma gdzie „przeskoczyć”) . Zjawisko to opisuje prawo Peeka. Najprościej opisać je jako: wyładowania ulotowe pojawią się na przewodniku, jeśli napięcie tego przewodnika przekroczy wartość krytyczną napięcia ulotu. Napięcie to zależy od:
– stanu powierzchni przewodu
– promienia przewodu
– konfiguracji przewodów
– warunków atmosferycznych
Czyli ulot jest bardziej odczuwalny przy mgle, deszczu, śniegu na bardziej zniszczonych przewodach o mniejszym przekroju. Nie tylko powoduje hałas, ale też większe straty na liniach i ich niszczenie oraz wprowadza zakłócenia radiowe. Zjawisko ulotu można łatwo zbadać, podając napięcie na jedną elektrodę (igła albo bardzo cienki drut), a drugą elektrodę uziemiając. Przy odpowiednio wysokim napięciu pojawi się nie tylko brzęczenie, ale też zakłócenia w radiu.
Oba zjawiska są niepożądane i dąży się do ich redukcji. Na liniach stosuje się przewody wiązkowe (pozornie zwiększa się ich przekrój), natomiast w transformatorach stosuje się obudowy, ekrany akustyczne oraz poszukuje się metod aktywnej redukcji hałasu oraz innych materiałów na rdzenie.

#ciekawostkielektryczne #energetyka #elektrotechnika